IV Międzynarodowa Konferencja Polyvagal Institute USA: Teoria Poliwagalna i Współczesna Rodzina – Bezpieczeństwo i Połączenie
Z wykładu Vincenzo Caretti, Więzi rodzinne i intymność: psychoterapia regulacji emocjonalnej i psychosomatycznej.
Istota ludzka jest biologicznie zorientowana na połączenie. Traumatyczne doświadczenia, jak stwierdził S. Porges, hamują lub niszczą zdolność człowieka do łączenia się z innymi. Jednym z traumatycznych czynników dysfunkcyjnej dynamiki relacyjnej współczesnej rodziny jest nadopiekuńczość. Nadopiekuńczość jest formą nadużycia i odnosi się do wzorca rodzicielstwa zwanego rodzicielstwem helikopterowem. Nadopiekuńczość rodziców helikopterowych tłumaczy się dysregulacją związaną z lękiem separacyjnym: rodzice obawiają się, że proces autonomizacji ich dzieci może doprowadzić do niepohamowanej straty i fragmentacji, która nigdy nie zostanie naprawiona. Nadopiekuńczość jest objawem niepewności rodzicielskiej we współczesnej rodzinie, co często skutkuje większą niepewnością potomstwa w odkrywaniu świata i ma konsekwencje zarówno dla ich umiejętności działania, jak i intymności, zmieniając w ten sposób zdolność do łączenia się z innymi.
W dostrojonych relacjach rodzic-dziecko, rodzice rozpoznają zmieniające się potrzeby autonomiczne dziecka i odpowiednio na nie reagują. Traumatyczne doświadczenia, jak stwierdził S. Porges, hamują lub niszczą zdolność człowieka do połączenia się z innymi z powodu chronicznego poczucia samotności i chronicznego poczucia zagrożenia nawet przy braku zagrożenia.
Jedną z konsekwencji nieprzepracowanych traum jest rozwój Wewnętrznego Sabotażysty, wewnętrznego głosu osądzającego, który rodzi negatywne myśli, wątpliwości i lęki, „patogenne przekonania”, które uniemożliwiają rozwój osobistego zaufania, sprzyjają samokrytyce i patologicznemu perfekcjonizmowi oraz negatywnie wpływają na zachowanie, pozbawiając poczucia bezpieczeństwa w związku.
Choć rodzice mogą mieć dobre intencje, nadopiekuńczość może mieć szkodliwy wpływ na rozwój dzieci. Może hamować ich autonomię, odporność i zdolność do samodzielnego poruszania się po świecie. Dzieci wychowywane w nadopiekuńczych środowiskach mogą mieć trudności z podejmowaniem decyzji, rozwiązywaniem problemów i radzeniem sobie z przeciwnościami losu.
Nadopiekuńczość może również utrudniać zdrowe relacje rodzic- dziecko, ponieważ może prowadzić do uczucia duszenia się, urazy, złości ,lub zależności u dzieci i nastolatków. Ponadto może przyczyniać się do braku zaufania i komunikacji w rodzinie, ponieważ dzieci mogą czuć się niezdolne do wyrażania siebie lub wyznaczania własnych granic.
W psychoterapii opartej na Teorii Poliwagalnej istotne jest, aby uświadomić sobie, w jaki sposób wewnętrzny sabotażysta, przeciwnik więzi, działa negatywnie na procesy poznawcze, afektywne i psychosomatyczne, w poszukiwaniu połączenia i intymności. Mentalizacja tego hamującego procesu promuje samoregulację i współregulację oraz poczucie „bycia bezpiecznym w poszukiwaniu połączenia” i „bycia bezpiecznym w połączeniu”.
„Smutek, który nie ma ujścia we łzach, sprawia, że płaczą inne organy”.Henry Maudsley (1872)