IV Międzynarodowa Konferencja Polyvagal Institute USA: Teoria Poliwagalna i Współczesna Rodzina – Bezpieczeństwo i Połączenie
Łagodzenie traumy medycznej Wspieranie osób z długotrwałymi schorzeniami przy użyciu praktyk opieki zdrowotnej skoncentrowanych na rodzinie i opartych na Teorii Poliwagalnej Dr Liza Morton, psycholog
Połączenie umysłu i ciała
- •Dwukierunkowy związek między zdrowiem fizycznym i psychicznym; osoby z długotrwałą chorobą częściej doświadczają problemów ze zdrowiem psychicznym, a osoby z problemami ze zdrowiem psychicznym częściej doświadczają problemów ze zdrowiem fizycznym (Naylor iin., 2012).
- Choroby przewlekłe, w tym rak, przewlekły ból, zaburzenia autoimmunologiczne, cukrzyca, astma wysokie ciśnienie krw zwiększają ryzyko depresji, lęku, PTSD i myśli samobójczych, wpływając jednocześnie na samopoczucie (Di Benedetto iin., 2014; Hinziin., 2019, Raj iin., 2016; Rogers iin., 2021).
- Trudności ze zdrowiem psychicznym mogą nasilać objawy chorób przewlekłych, zwiększać nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich i zwiększać nadużywanie substancji (DiMatteoiin., 2000; Kahn iin., 2015; Kang iin., 2021; Taggart, 2018).
- Powtarzające się okresy złego stanu zdrowia i przewlekłych objawów powodują nadmierne obciążenie autonomicznego układu nerwowego, potencjalnie pozostawiając ciało w chronicznym stanie obrony.
Trauma medyczna
- Opieka długoterminowa może wiązać się z rutynowym narażeniem na inwazyjne testy i procedury, które mogą być bolesne, przerażające i pod nieobecność ukochanej osoby.
- Przewlekłe objawy i ostre epizody z nagłym i nieoczekiwanym i objawami mogą prowadzić do nagłych przypadków medycznych, niepewności, poczucia bezbronności, bezsilności i zagrożenia życia.
- Czynniki ryzyka rozwoju stresu traumatycznego obejmują poczucie bezsilności, brak osobistej sprawczości i poczucie uwięzienia, podczas gdy trauma może prowadzić do odłączeni i alienacji (van der Kolk, 2014).
- Unieruchomienie, związane ze szlakiem błędnym grzbietowym, połaczone z traumami zagrażającymi życiu (Porges, 2004) może zawęzić okno poczucia bezpieczeństwa psychicznego, nastawiając nas na neurocepcję zagrożenia, zagrażając zadaniom obwodu poliwagalnego i przyczyniając się do „niewyjaśnionych objawów medycznych”, takich jak zmęczenie, ból i dolegliwości żołądkowe(Morton, 2018).
Niekorzystne doświadczenia z dzieciństwa w tym powtarzające się procedury medyczne, zwiększają ryzyko przewlekłych trudności ze zdrowiem fizycznym i psychicznym, wpływając na relacje, edukację i zatrudnienie (Christian-Brandt iin., 2019; Morton, 2023). Bezpieczne przywiązanie do opiekunów jest niezbędne do rozwoju zdrowych relacji, neurorozwoju i odporności przez całe życie(Bowlby, 1969).
Utknięcie w trybie przetrwania
Tradycyjne terapie traumy obejmują narrację w bezpiecznej przestrzeni przy użyciu podejścia etapowego: bezpieczeństwo i stabilizacja, pamięć i żałoba, ponowne połączenie (Herman, 2012).
Terapie rozmową wymagają „płata czołowego”, ale trauma pozostawia raczej ślad sensoryczny niż historię, zwłaszcza jeśli trauma była przedwerbalna (przed ukończeniem 3 roku życia).
Układ limbiczny przejmuje kontrolę, wpływając na sen, pobudzenie, oddychanie, apetyt, regulację emocjonalną, pamięć, relacje między sobą a otoczeniem (van der Kolk, 2014; Lanius i in., 2020)
Przezwyciężenie traumy obejmuje (ponowne) ustanowienie społeczności, skuteczne działanie, regulację emocjonalną, poznanie siebie i przetwarzanie traumatycznych wspomnień (van der Kolk, 2014).
Osoby z przewlekłymi schorzeniami mogą postrzegać swoje ciało i stan zdrowia jako źródło zagrożenia, co prowadzi do poczucia braku bezpieczeństwa (Edmondson, 2014, Morton, 2020).
Kiedy ciało postrzega zagrożenie, istnieje większe prawdopodobieństwo błędnej interpretacji sygnałów społecznych i środowiskowych, co może skutkować wyzwaniami w regulacji emocji (Porges, 2004)
Zasilanie hamulca wagalnego, czyli co pomaga uregulować układ nerwowy:
- Ćwiczenia uziemiające
- Joga ułatwia połączenie umysłu i ciała (Sullivan iin., 2018)
- Ruch oparty na uważności (Lucas iin., 2018)
- Praktyka medytacyjne
- Przebywanie na łonie natury
- Praca z oddechem i wzdychanie
- Wizualizacja(np. bezpieczna przestrzeń)
- Skanowanie ciała
- Samoregulacja (np. przytulanie się), nucenie, śpiewanie lub śmianie się.
- Zabawa, taniec i kreatywność
- Przytul zwierzaka
- Zimny prysznic lub spryskanie twarzy zimną wodą
- Muzyka pomaga nam poczuć się ucieleśnionym i pomaga regulować układ nerwowy.
- (Dr Liza Morton, 2024)